Jâ-ye xâli-ye film-e mostanadi az târix-e Irân ke zemn-e bahrevari az manâbe’-e mo’tabar-e târixi bâ revâyati jazzâb ke moxâtab-e xâreji râ ham bâ târix-e Irânzamin âšnâ konad hamiše kambudi hess šodani bud, beviže inke film mibâyest az ânconân keyfiyat-e sâxti barxordâr bâšad tâ be festivâlhâ-ye jahâni ham râh yâbad.Film-e mostanad-e târixi-ye „Irân šokuh-e az yâd rafte“ be kârgardâni-ye Mâkân Kârandiš in jâ-ye xâli râ por mikonad. Qarâr ast in film ke baxš-e ebtedâ’i-ye ân dar do episod-e yek sâ’ate dar moured-e Haxâmanešiyân va Sâsâniyân ast dar festivâl-e Bogotâ (mehr mâh-e 1387) va be se zabân-e pârsi, engelisi va espâniyoli ekrân šavad.
Mâkân Kârandiš kârgardân-e film dar mosâhebe’i dar moured-e in film touzihât-e bištari midahad.
Âqâ-ye Kârandiš miše dar moured-e in film kami touzih bedin?
In film šâmel-e 4 qesmate va har kodâm hodud-e 1 sâ’at. Qesmat-e avval va dovvom be Haxâmanešiyân va Sâsâniyân extesâs dâre va qesmat-e sevvom va cahârom-e ân be târix-e ba’d az Eslâm dar mahdude-ye sarzaminhâ-ye ostân-e Pârs. Dar hâl-e hâzer qesmat-e avval-e ân takmil šode ke dar miyân-e 700 filmi ke emsâl be festivâl-e film-e Bogotâ (1 – 9 Oktobr-e 2008) erâ’e šode bud entexâb šod va be se zabân-e pârsi, engelisi va espâniyoli hamzamân bâ jašn-e Mehregân ekrân miše va omidvâram tâ mâh-e Novâmbr betunim DVDi-ye har do qesmat râ be hamvatanân arze konim.
Cetour šod tasmim be sâxt-e in film gereftid?
Man hamiše be târix-e Irân alâqemand budam. Pas az pâyân-e tahsilâtam dar Âmrikâ safari be Irân kardam va dar didâr-e mojaddadi ke bâ virânehâ-ye Taxt-e Jamšid dâštam šokuh-e az yâd rafte-ye Irân-e bâstân va ehsâs-e qorur va eftexâr dar man tadâ’i šod va man râ be in fekr foru bord ke cetour sarzamini ke ruzi mahd-e tamaddon va farhang-e jahân bude emruze dar negâh-e aqlab-e mardomân-e maqreb zamin va nasl-e javân xâr va fâqed-e farhang tallaqi miše […] In šoru’-e yek seyr-e fekri bud ke nahâyatan be tasmim-e sâxt-e in prože-ye bozorg-e farhangi monjar šod qâfel az inke „ešq âsân nemud avval vali oftâd moškelhâ“.
Sâxt-e in film be ce surat anjâm gereft va ce moddat tul kešid?
Sâxt-e in film barâye man cand bo’d dâšt, yeki âšenâyi bâ târix-e sarzamin-e Pârs bud ke mohtâj-e tahqiq va barrasi-ye besiyâr va sohbat bâ ostâdân-e xebre dar in zamine bud ke xeyli gostarde tar az un cizi bud ke dar ebtedâ fekr mikardam. Dovvom budje, barnâme rizi va nahve-ye film bardâri va digar joz’iyât-e fanni va con hadaf-e man tahiye-ye behtarin tasâvir bâ keyfiyat-e bâlâ az lokeyšenhâ bud yek sery az vasâ’el râ mostaqiman az Âmrikâ tahiye kardam va sevvom hadaf-e man sâxt-e filmi bud ke qâbeliyat-e enteqâl va ertebât bâ javâme’ va binande-ye qarbi râ ham dâšte bâše va dar jam’ âvari-ye ettelâ’ât va formet-e film in nokte râ madd-e nazar dâštam. Man barâye sâxt-e in film 3 safar be Irân raftam va az ebtedâ-ye kâr tâ emruz biš az 5 sâle ke dargir-e sâxt-e in majmu’e film hastam.
Bâ ce kasâni dar râbete bâ sâxt-e in film mašvarat kardid?
Alâve bar motâle’ât-e gostarde’i ke dar manâbe’-e mo’tabar-e târixi dar ertebât bâ sâxt-e in film anjâm dâdam be xosus âsâr-e šâdravân Dr. Ali Sâmi bâ te’dâdi az asâtid dar zamine-ye târix va âsâr-e bâstâni dar Irân niz az jomle Dr. Mostafâ Nadim dar dânešgâh-e Širâz va Dr. Turaj Daryâyi das UC Irvine dar Âmrikâ mašvarat kardam ke az nazariyât-e ânhâ dar film estefâde šode.
Dar sohbathâtun be in ešâre kardid ke majbur šodid yek meqdâr az vasâ’el-e film bardâri bâ xodetun be Irân bebarin. Âyâ in vasâ’el dar Irân nabud va šâmel-e ce cizhâyi mišod?
Con hadaf-e man sâxt-e filmi bud ke bâ estandârdhâ-ye jahâni qâbel-e qabul bâše vasâ’eli mânand-e crane, traveling yâ dolly va durbini bâ qâbeliyat-e film bardâri-ye 24p ke tahiye-ye ânhâ dar Irân besiyâr moškel bud râ mostaqiman az Âmrikâ tahiye kardam.
Dar in film az ce makânhâ’i film bardâri kardid?
Mâ barâye sâxt-e in film biš az 60 lokeyšen film bardâri kardim ke šâmel-e Pâsârgâd, Taxt-e Jamšid, Naqš-e Rostam, âsâr-e Firuz Âbâd mesl-e Qal’e-ye Doxtar va Kâx-e Ardešir-e Bâbakân, âsâr-e Bišâpur mesl-e Ma’bad-e Ânâhitâ, Qasr-e Šâpur, Qâr-e Šâpur, Naqš Barjastehâ-ye Tang-e Cougân, va âsâr-e šahr-e Dârâb be onvân-e nemune Ma’bad-e Âzaraxš yâ Majed-e Sangi, Âtaškade-ye Âzarju va Naqš-e Šâpur va digar âsâri ke marbut be dourân-e ba’d az Eslâm miše ke dar qesmat-e dovvom-e majmu’e-ye „Irân šokuh-e az yâd rafte“ az ânhâ onvân xâhad šod.
Meqdâri râje’ be xodetun begin?
Man širâzi hastam va tâ qabl az mohâjerat be Âmrikâ dar senn-e pânzdah sâlegi dar Širâz zendegi mikardam. Dar Âmrikâ pas az pâyân-e dourân-e dabirestân dar dânešgâh mašqul be tahsil dar rešte-ye fizik-e nojumi šodam. Ba’d az hodud-e yek sâl be falsafe gerâyeš-e ziyâdi peydâ kardam va tasmim be taqyir-e rešte gereftam, ba’dhâ be ravân šenâsi konjkâv šodam […] ammâ bel’axare donyâ-ye honar marâ jazb kard va nahâyatan rešte-ye film râ entexâb kardam. Dar dourân-e tahsil dar rešte-ye film dar dânešgâh-e Lâng Bic-e Kâliforniyâ dar sâl-e 2001 safar-e kutâhi be Irân dâštam ke film-e nime mostanad nime dâstâni be nâm-e „bâ âtaš naraqs“ râ ke dar moured-e nânvâyi ke šoql-e xod râ bâ jâygozin šodan-e dastgâh-e nân-e mâšini az dast midahad, kargardâni va tahiye kardam ke dar fesitvâl-e Mayâmi sâl-e 2002 barande-ye jâyeze šod. Pas az ân candin film-e kutâh-e digar be engelisi bâ onvânhâ-ye „siyâh-o-sefid“, „rang“, „labe-ye dark“ va „entropi“ sâxtam tâ šoru’ be sâxt-e prože-ye bozorg-e mostanad-e târixi-ye „Irân šokuh-e az yâd rafte“ kardam.
Fekr mikonid vižegi-ye in film dar ciye?
Alâve bar talâši ke dar keyfiyat-e sâxt-e in film šode hadaf-e asli-ye mâ revâyat-e târix fa farhang-e Irân bar zaminehâ-ye in âsâr-e bâstâni ast be ebârat-e dige az in âsâr bištar be onvân-e rouzani estefâde šode ke be târix va farhangemun negâhi biyandâzim va touri sâxte šode ke digarân ham bâ târix-e mâ âšnâ bešan. Az eberâz-e ehsâsât-e dast andar kârân-e festivâl ke film râ dide budand fahmidam ke be in hadaf xeyli nazdik šodam.
Dar sâxtan-e in film bâ ce moškelâti barxord kardid?
Be ellat-e dastrasi-ye došvâr va nabudan-e emkânât-e kâfi barâye mostaqerr šodan dar xeyli az lokeyšenhâ majbur be safarhâ-ye mokarrar barâye takmil-e film bardâri budim va in kâr râ be marâteb saxt tar mikard. Be alâve kambud-e avâmel-e herfe’i dar Širâz mâ râ vâdâr be âvardan-e niru az Tehrân va Esfahân barâye film bardâri mikard ke xod-e hamin bâ’es-e dardesarhâ-ye ziyâdi tari bud. Moškelât-e tahiye kardan-e budje-ye lâzem barâye in film ham xod dâstân-e derâzi ast.
Âyâ dar sâxtan-e in film az taraf-e mo’assese’i ham hemâyat šodid?
Sâxt-e in majmu’e film barâye mâ hazinehâ-ye besiyâri dâšte va con hadaf-e mâ az ebtedâ erâ’e-ye yek film-e âzâd va mostaqell va bedun-e vâbastegi be hic sâzmân va šax va marâmi bude tâ be emruz va tanhâ be vâsete-ye šouq-e daruni va budje-ye šaxsi tâ injâ-ye kâr piš raftim ammâ ham aknun barâye takmil-e qesmat-e dovvom-e in majmu’e ke dar marhale-ye pas az toulid qarâr dârad be hamyâri-ye irâniyân va Irân dustân niyâzmandim.
Hamvatanân cetour mitavânand dar in prože šomâ râ yâri konand?
Mâ yek târnamâ barâye in prože râh andâzi kardim www.farsmovie.com ke dar ânjâ ettelâ’ât-e bištar va nahve-ye hamyâri be prože râ zekr kardim.
Moxtasaran hadaf-e šomâ az sâxt-e in film ciye?
Hadaf-e asli-ye man dar sâxt-e in prože našr va šenâsândan-e farhang va târix-e Irân be jahâniyân va naslhâ-ye javân va erâ’e-ye tasvir-e sahihi az mellat va mamlekatemun hast ân ham dar zamâni ke niruhâ-ye zedd-e irâni bâ sâxt-e filmhâyi nazir-e 300 yâ entešâr-e maqâlâti nazir-e maqâle-ye axir-e Ešpigel dar moured-e manšur-e Kuroš hoviyat-e târixi-ye mâ râ nešâne gereftand.
Dabire: ©Fartâb Pârse / PERSIK
Â
Adobe Flash Player not installed or older than 9.0.115!
